نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 14 1405 03 01 Comparative Efficacy of Play Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy in Reducing Aggression Among Substance-Using Boys Aged 9–12 Years: A Randomized Controlled Trial مقایسه اثربخشی بازی درمانی با درمان شناختی - رفتاری بر کاهش اختلال  رفتاری پرخاشگری  در کودکان سوء مصرف کننده مواد   (9-12 ساله ) 1 20 10.61838/jhpbd.201 FA فاطمه صحرائی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران ابوالفضل بخشی پور گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران محمود جاجرمی گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Journal Article 1404/06/29 <div class="paragraph">This quasi-experimental study aimed to compare the effectiveness of play therapy and cognitive-behavioral therapy (CBT) in reducing aggression among substance-using boys aged 9–12 years. A pre-test–post-test design with a control group and a two-month follow-up was employed. The statistical population consisted of all 9–12-year-old boys who had completed detoxification in addiction treatment centers in Torbat-e Jam, Iran, during 2022–2023. Using purposive sampling, 24 participants were selected and randomly assigned to two experimental groups (play therapy and CBT) and one wait-list control group (n = 8 per group). The Shahim Aggression Questionnaire (2006) was used for data collection. The first experimental group received 10 weekly 60-minute sessions of child-centered play therapy, while the second group underwent 10 weekly 60-minute sessions of CBT. The control group received no intervention. A two-month follow-up was conducted to assess maintenance of outcomes. Data were analyzed using univariate and multivariate ANCOVA via SPSS-23.</div> <div class="paragraph">Both interventions significantly reduced aggression (p &lt; 0.05). Bonferroni post-hoc tests indicated that play therapy was significantly more effective than CBT in reducing overall aggression (physical, relational, and verbal). Moreover, play therapy showed superior stability at follow-up (p &lt; 0.05).</div> <div class="paragraph">Play therapy and CBT are both evidence-based options for reducing aggression in substance-using children; however, play therapy demonstrated greater and more durable efficacy. Clinicians are encouraged to prioritize play-based interventions for this high-risk population.</div> <p> پژوهش حاضر با هدف    مقایسه تاثیر  بازی درمانی و  درمان شناختی - رفتاری بر کاهش اختلال  رفتاری پرخاشگری  در کودکان سوء مصرف کننده مواد   (9-12 ساله ) انجام گرفت. طرح مطالعه ، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل  و پیگیری  دو ماهه بود. جامعه آماری  شامل کلیه کودکان پسر 9- 12 ساله سوء مصرف مواد  شهرستان تربت جام در سال 1402-1401 که به مراکز ترک اعتیاد مراجعه نموده و دوره سم زدایی را به پایان رسانده  بودند  که   24 نفراز آنان به روش نمونه گیری هدفمند  ،انتخاب گردیدند  و بطورتصادفی  دردو گروه آزمایشی (بازی درمانی ؛درمان شناختی - رفتاری) و گروه  گواه  (هر گروه 8نفر) قرارگرفتند. ابزارجمع آوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه پرخاشگری شهیم (1385)بود گروه آزمایش اول در 10 جلسه 60 دقیقه ای  بازی درمانی  و گروه آزمایش دوم 10جلسه 60 دقیقه ای  درمان شناختی - رفتاری را دریافت کردند . گﺮوه گواه  ﺗﺤﺖ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻗﺮار نگرفت و در لیست انتظار قرار گرفت.  و مرحله پیگیری بعد از دوماه  انجام گرفت وبرای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از تحلیل  کوواریانس تک متغیره و چند متغیره   و نرم افزار SPSS-23 استفاده شد. بازی درمانی  و درمان شناختی - رفتاری بر   پرخاشگری  در کودکان سوء مصرف کننده مواد   (9-12 ساله )اثربخش بودند p&lt;0/05)) .نتایج آزمون بنفرونی  نشان داد که اثربخشی بازی درمانی  در کاهش اختلال  رفتاری پرخاشگری  در کودکان سوء مصرف کننده مواد نسبت به درمان شناختي- رفتاری ، درمان  مؤثرتر مي باشد و نیز در مرحله پیگیری  اثربخشی بیشتری داشته است p&lt;0/05)) با توجه به یافته های این پژوهش، درمانگران می توانند از هر دو نوع درمان  بازی درمانی  و درمان شناختی - رفتاری برای کاهش پرخاشگری (جسمانی ،رابطه ای و کلامی ) در کودکان استفاده  نمایند .</p> https://www.jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/201/600