نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 14 1405 03 01 Comparing the effectiveness of cognitive behavioral therapy and schema therapy on cognitive fatigue in young people with depressive symptoms مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی بر خستگی شناختی در جوانان دارای نشانگان افسردگی 1 15 10.61838/jhpbd.238 FA شایلی راحمی نوران گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران طاهر تیزدست گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران بیتا نصرالهی گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/08/06 The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy and Schema Therapy on cognitive fatigue in young adults with depressive symptoms. This applied study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population consisted of young adults with depressive symptoms who referred to counseling clinics in District 1 of Tehran during 2024–2025. Forty-five eligible participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups: Cognitive Behavioral Therapy (n = 15), Schema Therapy (n = 15), and Control (n = 15). The experimental groups received eight group therapy sessions, while the control group received no intervention. Data were collected at pretest, posttest, and follow-up and analyzed using repeated-measures ANOVA and Bonferroni post hoc tests. Repeated-measures ANOVA revealed a significant main effect of time and a significant time × group interaction on cognitive fatigue (p < 0.001), while the main effect of group was not significant (p > 0.05). Post hoc comparisons indicated that both CBT and Schema Therapy significantly reduced cognitive fatigue compared to the control group (p < 0.05). No significant difference was found between the two therapeutic approaches (p > 0.05). Moreover, no significant difference was observed between posttest and follow-up scores within experimental groups, indicating maintenance of treatment effects. Both Cognitive Behavioral Therapy and Schema Therapy were effective in reducing cognitive fatigue among young adults with depressive symptoms, and their effects remained stable at follow-up, suggesting that either intervention may be considered an effective therapeutic option هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی بر خستگی شناختی در جوانان دارای نشانگان افسردگی بود. این پژوهش از نوع کاربردی و با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان دارای نشانگان افسردگی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره منطقه 1 شهر تهران در سال 1403–1404 بود. از میان افراد واجد شرایط، 45 نفر به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان شناختی رفتاری (15 نفر)، طرحواره‌درمانی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. هر دو گروه آزمایش هشت جلسه درمان گروهی دریافت کردند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری گردآوری و با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شد. نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر نشان داد اثر اصلی زمان و اثر تعاملی زمان و گروه بر خستگی شناختی معنادار است (p < 0.001)، اما اثر اصلی گروه معنادار نبود (p > 0.05). آزمون‌های تعقیبی نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل کاهش معناداری در خستگی شناختی ایجاد کردند (p < 0.05)، در حالی‌که تفاوت معناداری بین درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی مشاهده نشد (p > 0.05). همچنین تفاوت بین پس‌آزمون و پیگیری در دو گروه آزمایش معنادار نبود که بیانگر پایداری اثر درمان در پیگیری دوماهه است. هر دو رویکرد درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی در کاهش خستگی شناختی جوانان دارای نشانگان افسردگی مؤثر بوده و اثرات آن‌ها در پیگیری نیز پایدار مانده است، بنابراین می‌توان از هر دو مداخله به‌عنوان گزینه‌های درمانی کارآمد در این حوزه استفاده کرد.

https://www.jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/238/205