اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر اشتیاق به زندگی و پریشانی روانشناختی در نوجوانان خانواده های طلاق

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر اشتیاق به زندگی و پریشانی روانشناختی در نوجوانان خانواده‌های طلاق بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان خانواده‌های طلاق مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1403 بود. از میان آنان، 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اشتیاق به زندگی حسن‌زاده و پرسشنامه پریشانی روانشناختی کسلر (K-10) بود. گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش درمان شناختی رفتاری گروهی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در متغیر اشتیاق به زندگی تفاوت معناداری وجود داشت (001/0 = P، 41/108 = F، 58/0 = η²). همچنین درمان شناختی رفتاری گروهی موجب کاهش معنادار پریشانی روانشناختی نوجوانان شد (001/0 = P، 68/132 = F، 56/0 = η²). میانگین نمرات اشتیاق به زندگی در گروه آزمایش از مرحله پیش‌آزمون به پس‌آزمون افزایش یافت، در حالی که میانگین پریشانی روانشناختی در این گروه کاهش معناداری نشان داد. یافته‌ها بیانگر اثربخشی بالای درمان شناختی رفتاری گروهی بر بهبود شاخص‌های روانشناختی نوجوانان خانواده‌های طلاق بود. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی رفتاری گروهی با اصلاح افکار ناکارآمد، افزایش مهارت‌های مقابله‌ای و تقویت نگرش‌های مثبت، موجب افزایش اشتیاق به زندگی و کاهش پریشانی روانشناختی در نوجوانان خانواده‌های طلاق می‌شود. بنابراین استفاده از این رویکرد درمانی در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی برای حمایت از نوجوانان خانواده‌های طلاق توصیه می‌شود.