اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر ترس از ارزیابی مثبت و علائم روان تنی در دانش آموزان دارای اضطراب امتحان

چکیده

چکیده

مقدمه: اضطراب امتحان واکنشی روان‌شناختی در برابر یک موقعیت ارزیابی کننده است که دانش‌آموزان تحت ارزیابی را دچار تردید کرده و توان مقابله با موقعیت‌ها را در آنها کاهش می‌دهد.

هدف: هدف این پژوهش تعیین اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ترس از ارزیابی مثبت و علائم روان‌تنی در دانش‌آموزان دارای اضطراب امتحان بود.

روش اجرای تحقیق: روش پژوهش حاضر یک تحقیق نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر لاهیجان در سال 1405بود. نمونه پژوهش شامل دانش آموزان دارای اضطراب امتحان بود. فرآیند نمونه‌گیری بدین شکل بود که از بین دانش‌آموزان دارای اضطراب امتحان، پس از کسب رضایت آگاهانه از والدین آنها، تعداد30 نفر انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفی ساده به دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس ترس از ارزیابی مثبت (ویکز و همکاران، 2008)، مقیاس شکایت‌های روان‌تنی (تاکاتا و ساکاتا، 2004) و پرسشنامه اضطراب امتحان (فریدمن و جاکوب، 1997) بود. آزمودنی‌های گروه آزمایش تحت مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفتند. پس از اجرای پژوهش، همین مداخله بر روی گروه کنترل نیز اجرا شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد.     

نتایج: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد در مرحله پس آزمون بین گروه آزمایش و کنترل در متغیر ترس از ارزیابی مثبت (44/4=F، 01/0=P) و شکایت‌های روان‌تنی (24/5=F، 002/0=P) تفاوت معناداری وجود دارد.  

بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج فوق می‌توان نتیجه گیری کرد که مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی به واسطه بکارگیری تکنیک‌های تنظیم توجه و تمرکز علائم جسمی افراد می‌تواند در بهبود ترس از ارزیابی مثبت، عملکرد توجهی و تعدادی از شکایت‌های روان‌تنی مؤثر باشد.