پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی بر اساس صفات تاریک شخصیت و هیجان‌خواهی زنان و مردان

چکیده

زمینه و هدف: بهزیستی روان‌شناختی از مؤلفه‌های اساسی سلامت روان است و پژوهش‌ها نشان می‌دهد ویژگی‌های شخصیتی می‌توانند آن را تضعیف یا تقویت کنند. در این میان، صفات تاریک شخصیت و هیجان‌خواهی اغلب با پیامدهای منفی روان‌شناختی همراه دانسته می‌شوند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش ابعاد چهارگانه صفات تاریک شخصیت و هیجان‌خواهی در پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی و نیز سنجش نقش تعدیل‌گری جنسیت در زنان و مردان شهر تهران بود.

روش: این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر اجرا، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان و مردان شهر تهران بود که از میان آن‌ها 397 نفر (151 مرد و 246 زن) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسش‌نامه بهزیستی روان‌شناختی ریف (فرم کوتاه، 2006)، پرسش‌نامه صفات تاریک چهارگانه شخصیت (یوسفی و ایمان‌زاد، 1397) و پرسش‌نامه هیجان‌خواهی زاکرمن (1378) بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با به‌کارگیری آلفای کرونباخ، شاخص‌های نرمال بودن، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان و سلسله‌مراتبی تحلیل شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد هر چهار بعد صفات تاریک شخصیت و هیجان‌خواهی با بهزیستی روان‌شناختی رابطه منفی معنادار دارند (دامنه همبستگی 0.317 تا 0.761). این متغیرها در مجموع 66 درصد از واریانس بهزیستی روان‌شناختی را تبیین کردند. بااین‌حال، نقش جنسیت به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر تأیید نشد.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که ویژگی‌های شخصیتی، به‌ویژه صفات تاریک و هیجان‌خواهی، سهم قابل‌توجهی در پیش‌بینی سطح بهزیستی روان‌شناختی دارند. بنابراین، توجه به این ویژگی‌ها می‌تواند در طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی برای ارتقای سلامت روان مفید واقع شود.