مدل‌یابی روابط علی کیفیت زندگی زناشویی بر اساس سبک‌های عشق‌ورزی با نقش میانجی هوش هیجانی در زنان و مردان متأهل شهر تبریز

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی مدل ساختاری روابط بین سبک‌های عشق‌ورزی و کیفیت زندگی زناشویی با نقش میانجی هوش هیجانی در زنان و مردان متأهل شهر تبریز بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان و مردان متأهل شهر تبریز بود که حداقل سه سال از ازدواج آنان گذشته بود. تعداد 389 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس جدول کرجسی و مورگان انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی زناشویی فلچر، پرسشنامه سبک‌های عشق‌ورزی استرنبرگ و پرسشنامه هوش هیجانی شات و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-18 و AMOS-22 و از طریق آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سبک عشق‌ورزی صمیمانه (β=0.19, p<0.001)، سبک عشق‌ورزی شورآمیز (β=0.17, p<0.001)، سبک عشق‌ورزی تعهد (β=0.14, p<0.001) و هوش هیجانی (β=0.45, p<0.001) تأثیر مستقیم و معناداری بر کیفیت زندگی زناشویی دارند. همچنین سبک‌های عشق‌ورزی بر هوش هیجانی تأثیر مثبت و معنادار داشتند. نتایج بوت‌استرپینگ نشان داد که هوش هیجانی در رابطه بین سبک‌های عشق‌ورزی و کیفیت زندگی زناشویی نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند. متغیرهای پژوهش در مجموع 41 درصد از واریانس کیفیت زندگی زناشویی و 29 درصد از واریانس هوش هیجانی را تبیین کردند. شاخص‌های برازش مدل نیز مطلوب گزارش شد (CFI=0.91، RMSEA=0.074). یافته‌های پژوهش نشان داد که سبک‌های عشق‌ورزی از طریق تقویت هوش هیجانی می‌توانند کیفیت زندگی زناشویی را ارتقا دهند. در این میان، هوش هیجانی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مستقیم کیفیت زندگی زناشویی بود و عشق صمیمانه بیشترین اثر غیرمستقیم را بر کیفیت زندگی زناشویی داشت. بنابراین، آموزش مهارت‌های هوش هیجانی و ارتقای سبک‌های عشق‌ورزی سالم می‌تواند در بهبود روابط زناشویی و افزایش رضایت زوجین مؤثر باشد.