رابطه ویژگی های شخصیتی با میانجیگری مهارت های حل‌تعارض در زوجین

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه ویژگی‌های شخصیتی شامل برونگرایی، روان‌رنجورخویی و روان‌پریش‌خویی با مهارت‌های حل‌تعارض در زوجین دانشجوی متأهل دانشگاه تبریز بود. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان متأهل دانشگاه تبریز در سال 1404 بود که از میان آن‌ها 225 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه شخصیت آیزنک و پرسشنامه حل تعارض رحیم (ROCI-II) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر و نرم‌افزارهای آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. همچنین نرمال بودن داده‌ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنف تأیید شد و از آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی روابط بین متغیرها استفاده گردید. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که برونگرایی رابطه مثبت و معناداری با مهارت حل‌تعارض در زوجین دارد (β=0.339, p<0.05). همچنین روان‌رنجورخویی (β=-0.237, p<0.05) و روان‌پریش‌خویی (β=-0.494, p<0.01) دارای رابطه منفی و معنادار با مهارت حل‌تعارض بودند. یافته‌ها بیانگر آن بود که افزایش برونگرایی موجب بهبود مهارت‌های حل‌تعارض می‌شود، در حالی که افزایش روان‌رنجورخویی و روان‌پریش‌خویی با کاهش توانایی زوجین در مدیریت تعارضات زناشویی همراه است. نتایج پژوهش نشان داد که ویژگی‌های شخصیتی نقش مهمی در کیفیت مهارت‌های حل‌تعارض زوجین دارند. برونگرایی می‌تواند زمینه‌ساز تعامل مؤثر و گفت‌وگوی سازنده میان همسران باشد، در حالی که روان‌رنجورخویی و روان‌پریش‌خویی با افزایش تنش‌های هیجانی و کاهش همدلی، فرآیند حل‌تعارض را مختل می‌کنند. بنابراین توجه به ویژگی‌های شخصیتی در برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای زوجین می‌تواند در ارتقای کیفیت روابط زناشویی و کاهش تعارضات مؤثر باشد.