مقایسه نشخوار ذهنی خودکشی، دشواری در تنظیم هیجان، احساس سرباربودن ادراک‌شده و تعلق‌پذیری ناکام در افراد با و بدون افکار خودکشی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه نشخوار ذهنی خودکشی، دشواری در تنظیم هیجان، احساس سرباربودن ادراک‌شده و تعلق‌پذیری ناکام در افراد دارای افکار خودکشی و افراد فاقد افکار خودکشی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع علّی–مقایسه‌ای بود که بر روی 130 نفر از بزرگسالان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر ایذه در سال 1404 انجام شد. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و بر اساس نمرات مقیاس افکار خودکشی بک در دو گروه دارای افکار خودکشی و فاقد افکار خودکشی جای‌دهی شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس نشخوار ذهنی خودکشی راجرز و همکاران (2017)، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان گراتز و رائمر (2004)، پرسشنامه نیازهای بین‌فردی ون اوردن و همکاران (2012) و مقیاس افکار خودکشی بک و همکاران (1979) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-26 و از طریق تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) و آزمون‌های تعقیبی تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که بین دو گروه دارای افکار خودکشی و فاقد افکار خودکشی در ترکیب متغیرهای وابسته تفاوت معناداری وجود دارد (001/0>P). نتایج تحلیل‌های تک‌متغیره نیز نشان داد که افراد دارای افکار خودکشی در نشخوار ذهنی خودکشی، دشواری در تنظیم هیجان، احساس سرباربودن ادراک‌شده و تعلق‌پذیری ناکام به طور معناداری نمرات بالاتری نسبت به گروه فاقد افکار خودکشی کسب کردند. همچنین، اندازه اثرها نشان داد که نشخوار ذهنی خودکشی و احساس سرباربودن ادراک‌شده قوی‌ترین عوامل تمایزدهنده بین دو گروه بودند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که عوامل شناختی، هیجانی و بین‌فردی نقش برجسته‌ای در تمایز افراد دارای افکار خودکشی از افراد فاقد این افکار دارند. به نظر می‌رسد که نشخوار ذهنی خودکشی، نقص در تنظیم هیجان و باورهای منفی بین‌فردی از مهم‌ترین سازوکارهای روان‌شناختی مرتبط با افکار خودکشی باشند. بنابراین، طراحی مداخلات درمانی مبتنی بر کاهش نشخوار ذهنی، بهبود مهارت‌های تنظیم هیجان و تقویت احساس تعلق اجتماعی می‌تواند در کاهش افکار خودکشی و پیشگیری از رفتارهای خودآسیب‌رسان مؤثر باشد.