اثربخشی آموزش مهارت­های اجتماعی بر سازگاری هیجانی و خودکارآمدی دانش آموزان متوسطه دوم شهر ساری

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر سازگاری هیجانی و خودکارآمدی دانش‌آموزان متوسطه دوم شهر ساری انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان متوسطه دوم شهر ساری در سال تحصیلی 1402–1403 بود که از میان آنان 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سازگاری هیجانی رابیدو و همکاران (2007) و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر بود. گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش مهارت‌های اجتماعی قرار گرفت، در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری در نرم‌افزار SPSS نسخه 25 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که آموزش مهارت‌های اجتماعی بر متغیرهای پژوهش تأثیر معناداری دارد (05/0>P). همچنین نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیری نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل در سازگاری هیجانی و خودکارآمدی تفاوت معنادار وجود دارد. اندازه اثر نشان داد که آموزش مهارت‌های اجتماعی توانسته است بخش قابل توجهی از واریانس مربوط به سازگاری هیجانی و خودکارآمدی را تبیین کند و موجب بهبود این شاخص‌ها در گروه آزمایش شود. یافته‌های پژوهش نشان داد آموزش مهارت‌های اجتماعی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در ارتقای سازگاری هیجانی و افزایش خودکارآمدی دانش‌آموزان متوسطه دوم مورد استفاده قرار گیرد. این آموزش با تقویت مهارت‌های ارتباطی، تنظیم هیجان، حل مسئله و تعاملات بین‌فردی، زمینه بهبود سلامت روان و عملکرد تحصیلی نوجوانان را فراهم می‌کند. بنابراین پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزش مهارت‌های اجتماعی در مدارس و مراکز آموزشی به‌عنوان بخشی از برنامه‌های تربیتی و مشاوره‌ای اجرا شوند.