بررسی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه و وسواس فکری -عملی با نقش میانجی خود تنظیی هیجانی در زنان متقاضی جراحی های زیبایی

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه شش حوزه طرحواره‌های ناسازگار اولیه شامل رهاشدگی، وابستگی–بی‌کفایتی، بازداری هیجانی، نقص–شرم، معیارهای سرسختانه و شکست با وسواس فکری–عملی با نقش میانجی خودتنظیمی هیجانی در زنان متقاضی جراحی‌های زیبایی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل زنان متقاضی جراحی زیبایی مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های امام خمینی (ره) و مفرح شهر تهران طی سال‌های 1404 و 1405 بود که از میان آنان 300 نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طرحواره یانگ، پرسشنامه تجدیدنظرشده وسواس فکری–عملی و پرسشنامه خودتنظیمی میلر و براون بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، مدل‌یابی معادلات ساختاری و روش بوت‌استرپ تحلیل شدند. نتایج نشان داد هر شش حوزه طرحواره ناسازگار اولیه با وسواس فکری–عملی رابطه مثبت و معنادار و با خودتنظیمی هیجانی رابطه منفی و معنادار داشتند. خودتنظیمی هیجانی نیز با وسواس فکری–عملی رابطه منفی و معناداری نشان داد. در مدل ساختاری، اثر مستقیم رهاشدگی، وابستگی–بی‌کفایتی، بازداری هیجانی، نقص–شرم، معیارهای سرسختانه و شکست بر وسواس فکری–عملی به‌ترتیب برابر با 0.18، 0.14، 0.19، 0.23، 0.12 و 0.16 بود. اثر این حوزه‌ها بر خودتنظیمی هیجانی نیز به‌ترتیب برابر با -0.21، -0.17، -0.24، -0.27، -0.14 و -0.18 بود. اثر خودتنظیمی هیجانی بر وسواس فکری–عملی برابر با -0.36 بود. همچنین، اثرات غیرمستقیم هر شش حوزه از طریق خودتنظیمی هیجانی معنادار بود و نقش میانجی جزئی این متغیر تأیید شد. یافته‌ها نشان دادند که طرحواره‌های ناسازگار اولیه می‌توانند هم به‌طور مستقیم و هم از طریق کاهش خودتنظیمی هیجانی با افزایش نشانه‌های وسواس فکری–عملی در زنان متقاضی جراحی زیبایی مرتبط باشند؛ بنابراین، ارزیابی و مداخله بر طرحواره‌های ناسازگار و توانایی خودتنظیمی هیجانی می‌تواند در غربالگری و مداخلات روان‌شناختی پیش از جراحی اهمیت داشته باشد.