مدل‌یابی رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران از طریق میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی و بهزیستی معنوی در زوجین

چکیده

مطالعه حاضر با هدف تعیین برازش مدل رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران با میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی و بهزیستی معنوی در زوجین مراجعه‌کننده در مراکز مشاوره تبریز انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی­ همبستگی بود. جامعه‌ آماری این پژوهش شامل همه همسران مراجعه‌کننده به اورژانس اجتماعی شهر تبریز در نیمه اول سال 1402 به تعداد 305 نفر بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و هدفمند و بر اساس ملاک­های ورود و خروج 240 نفر انتخاب شدند (240= n). ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه خشونت نسبت به زنان حاج‌یحیی (1999)، مقیاس تجدیدنظر شده رفتارهای کنترلی گراهام-کاون و آرچر (2005)، فهرست تمایزیافتگی خود اسکورن و فریدلندر (1998)، پرسشنامه تنیدگی روانشناختی سیدخراسانی (1377) و پرسشنامه بهزیستی معنوی گومز و فیشر (2003) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با کمک نرم‌افزارهای آماری اس‌پی‌اس‌اس و لیزرل انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها بااستفاده از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد کنترلگری بر خشنونت همسران اثر مستقیم دارد و ازلحاظ آماری رابطه محاسبه شده مثبت و معنادار است (05/0>p، 374/0 =β)؛ تمایزیافتگی بر خشنونت همسران اثر مستقیم دارد و ازلحاظ آماری رابطه محاسبه شده منفی و معنادار است (05/0>p، 421/0- =β). یافته‌های مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد کنترلگری بر خشونت همسران ازطریق میانجی­گری تنیدگی روانشناختی تأثیر غیرمستقیم و مثبت دارد (05/0>p، 496/0 =β)؛ کنترلگری بر خشونت همسران ازطریق میانجی­گری بهزیستی معنوی تأثیر غیرمستقیم و منفی دارد (05/0>p، 508/0- =β)؛ تمایزیافتگی بر خشونت همسران ازطریق میانجی­گری تنیدگی روانشناختی تأثیر غیرمستقیم و منفی دارد (05/0>p، 611/0- =β) و تمایزیافتگی بر خشونت همسران ازطریق میانجی­گری بهزیستی معنوی تأثیر غیرمستقیم و منفی دارد (05/0>p، 578/0- =β). از این رو، مدل رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران با میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی و بهزیستی معنوی در زوجین مراجعه‌کننده در مراکز مشاوره تبریز با داده‌های تجربی مطابقت دارد. نتایج این می‌تواند برای متخصصان بالینی در افزایش مهرورزی و درک همدلانه و کاهش خشونت همسران کمک‌کننده باشد و با درنظر گرفتن نقش عوامل پیش‌بین در این بیماران، درمان‌های کارآمدی را برنامه‌ریزی کنند.