مدل‌یابی بهزیستی تحصیلی بر اساس جهت‌گیری هدف تسلط‌گرایشی، یادگیری خودتنظیم و تفکر انتقادی با نقش میانجی انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای وابستگی آسیب‌زا به تلفن همراه

چکیده

هدف این پژوهش، مدل‌یابی بهزیستی تحصیلی بر اساس جهت‌گیری هدف تسلط‌گرایشی، یادگیری خودتنظیم و تفکر انتقادی با نقش میانجی انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای وابستگی آسیب‌زا به تلفن همراه بود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 1403–1404 بود. پس از غربالگری اولیه وابستگی آسیب‌زا به تلفن همراه در میان 800 نفر، نمونه نهایی شامل 376 دانش‌آموز انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد بهزیستی تحصیلی، جهت‌گیری هدف، یادگیری خودتنظیم، تفکر انتقادی، انگیزش تحصیلی و وابستگی آسیب‌زا به تلفن همراه گردآوری و با نرم‌افزار AMOS تحلیل شد. نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است (χ²/df = 3.05، CFI = 0.94، IFI = 0.93، NFI = 0.93، RMSEA = 0.071، SRMR = 0.067). اثر مستقیم جهت‌گیری هدف تسلط‌گرایشی بر بهزیستی تحصیلی معنادار بود (β = 0.39، t = 4.07، p < 0.001). یادگیری خودتنظیم نیز اثر مستقیم معناداری بر بهزیستی تحصیلی نشان داد (β = 0.30، t = 3.98، p < 0.001). همچنین تفکر انتقادی به‌طور مستقیم به پیش‌بینی بهزیستی تحصیلی کمک کرد (β = 0.34، t = 4.31، p < 0.001). نتایج اثرات غیرمستقیم نشان داد انگیزش تحصیلی نقش میانجی معناداری در رابطه بین جهت‌گیری هدف تسلط‌گرایشی (β = 0.387، p < 0.001)، یادگیری خودتنظیم (β = 0.32، p < 0.001) و تفکر انتقادی (β = 0.28، p < 0.001) با بهزیستی تحصیلی ایفا می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تقویت منابع انگیزشی، خودتنظیمی و شناختی می‌تواند حتی در شرایط وابستگی آسیب‌زا به تلفن همراه، به ارتقای بهزیستی تحصیلی دانش‌آموزان کمک کند.