اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب سلامت و تنظیم شناختی هیجانی افراد افسرده

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب سلامت و تنظیم شناختی هیجانی افراد افسرده مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره‌ای بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل افراد افسرده مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره‌ای شهر تهران در سال 1404 بود که از میان آنان 30 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه اضطراب سلامت و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجانی بود. گروه آزمایش طی 8 جلسه دو ساعته تحت درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی تأثیر معناداری بر کاهش اضطراب سلامت افراد افسرده داشت (05/0>P، 783/9 = F). همچنین این مداخله موجب بهبود معنادار تنظیم شناختی هیجانی در گروه آزمایش شد (05/0>P، 456/9 = F). میانگین اضطراب سلامت در گروه آزمایش از 41/38 در پیش‌آزمون به 30/78 در پس‌آزمون کاهش یافت، در حالی که میانگین تنظیم شناختی هیجانی از 50/96 به 61/17 افزایش پیدا کرد. یافته‌های پژوهش نشان داد که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در کاهش اضطراب سلامت و بهبود تنظیم شناختی هیجانی افراد افسرده مورد استفاده قرار گیرد. این درمان با افزایش آگاهی نسبت به افکار و هیجان‌ها، پذیرش غیرقضاوتی تجربه‌های درونی و تقویت راهبردهای سازگارانه تنظیم هیجان، نقش مهمی در ارتقای سلامت روان افراد افسرده ایفا می‌کند.