استخراج مؤلفه‌های پرسشنامه سلامت روان مبتنی بر تعریف سازمان جهانی بهداشت در دانشجویان دانشگاه‌های شهر یاسوج

چکیده

پژوهش حاضر با هدف استخراج و تعیین مؤلفه‌ها و گویه‌های پرسشنامه سلامت روان مبتنی بر تعریف سازمان جهانی بهداشت در دانشجویان دانشگاه‌های شهر یاسوج انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی با رویکرد ابزارسازی بود. جامعه هدف شامل دانشجویان دانشگاه‌های شهر یاسوج در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. در مرحله استخراج و ارزیابی گویه‌ها، ۱۰ متخصص حوزه‌های روان‌شناسی، سلامت روان، مشاوره و روان‌سنجی به روش هدفمند انتخاب شدند. بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، مبانی نظری و بررسی پیشینه، ابتدا ۷۰ گویه تدوین شد. روایی محتوایی گویه‌ها با استفاده از نسبت روایی محتوایی و نظر خبرگان بررسی گردید و مقدار ۰.۶۲ به‌عنوان حداقل مقدار قابل قبول در نظر گرفته شد. سپس، روش دلفی در دو دور اجرا شد و گویه‌های دارای میانگین کمتر از ۵ حذف یا بازنگری شدند. میزان توافق خبرگان نیز با استفاده از ضریب هماهنگی کندال ارزیابی شد. نتایج روایی محتوایی نشان داد که گویه‌های دارای نسبت روایی محتوایی برابر یا بیشتر از ۰.۶۲ از ضرورت و تناسب محتوایی قابل قبول برخوردار بودند. در جریان دو دور دلفی، گویه‌های دارای توافق ناکافی حذف شدند و میزان همگرایی دیدگاه خبرگان افزایش یافت. ضریب هماهنگی کندال از ۰.۷۸۹ در دور نخست به ۰.۸۱۲ در دور دوم افزایش یافت. در نهایت، ۴۸ گویه در قالب ۱۰ مؤلفه شامل بهزیستی روانی و رضایت از زندگی، بهزیستی جسمانی، بهزیستی اجتماعی و احساس تعلق، رشد فردی و تحصیلی، خودکارآمدی و ادراک کنترل، مقابله با استرس و تاب‌آوری، عملکرد تحصیلی و یادگیری مؤثر، عملکرد فعالیت‌های غیردرسی، مشارکت اجتماعی و سطح پایین علائم اختلال انتخاب شد. پرسشنامه تدوین‌شده، سلامت روان دانشجویان را به‌عنوان سازه‌ای چندبعدی شامل ظرفیت‌های مثبت روان‌شناختی، جسمانی، اجتماعی و تحصیلی و نیز سطح پایین علائم مختل‌کننده بازنمایی می‌کند و می‌تواند مبنایی برای ارزیابی، غربالگری و طراحی برنامه‌های ارتقای سلامت روان در محیط‌های دانشگاهی باشد.