مقایسه خودکارآمدی، سبک‌های مقابله‌ای و ویژگی‌های شخصیتی روان‌رنجورخویی و برونگرایی در بین افراد مصرف‌کننده متادون در مراکز ترک اعتیاد و افراد عادی

چکیده

مقدمه: مسئله مواد از بزرگترین عوامل مخربی است که زندگی نوین بشر را تهدید می کند. امروزه درمان های مختلفی باهدف درمان وپیشگیری از عود مصرف در معتادان شناخته شده است. هدف پژوهش حاضر مقایسه خودکارآمدی، سبک‌های مقابله‌ای و ویژگی‌های شخصیت روان‌رنجورخویی و برون‌گرایی در بین معتادان مصرف‌کننده متادون در مراکز ترک اعتیاد با افراد عادی بود.

روش: روش پژوهش حاضر، روش علی - مقایسه‌ای بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه افراد تحت درمان نگهدارنده با متادون مراجعه کننده به مراکز درمان ترک اعتیاد استان قم در سال 1403تشکیل دادند . نمونه موردنظر در هر گروه تعداد ۵۰ نفرو در مجموع ۱۰۰ نفر به‌صورت نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری دادها، از پرسش‌نامه خودکارآمدی عمومی شرر (SES)، پرسش‌نامه سبک‌های مقابله‌ای فولکمن و لازاروس (wocq) و پرسش‌نامه پنج عاملی شخصیت نئو - تجدیدنظرشدهNEO-FFI (فرم کوتاه) بودند. برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس استفاده شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss 25 استفاده شد.

یافته ها: نتایج نشان داد که بین افراد مصرف‌کننده متادون و افراد عادی در متغیر‌های خودکارآمدی، سبک‌های مقابله‌ای، شخصیت روان‌رنجورخویی و برونگرایی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. خودکنترلی و پذیرش مسئولیت در بین دو گروه تفاوتی وجود نداشت و میانگین نمرات خودکارآمدی، مقابله مستقیم، فاصله‌گرفتن، گریز و اجتناب، روان‌رنجورخویی افراد مصرف‌کننده متادون بیشتر از افراد عادی به دست آمد.

نتیجه گیری: به‌کارگیری مداخلات روان‌شناختی مبتنی بر افزایش خودکارآمدی، آموزش مهارت‌های مقابله‌ای مؤثر و اصلاح ویژگی‌های شخصیتی آسیب‌زا می‌تواند در بهبود فرایند درمان و پیشگیری از عود در این افراد نقش مهمی ایفا کند.