تاثیر رفتار درمانی دیالکتیک بر دوسوگرایی در ابراز هیجان، تکانشگری و تحریف های شناختی در افراد دارای سابقه خودکشی

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) بر کاهش دوسوگرایی در ابراز هیجان، تکانشگری، و تحریف‌های شناختی در افراد دارای سابقه خودکشی بود، و مطالعه با روش شبه‌تجربی و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری با گروه کنترل انجام شد، نمونه شامل ۴۰ نفر از افراد با سابقه خودکشی در شهر اصفهان در سال‌های ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه ۲۰ نفره DBT و کنترل تخصیص یافتند، ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه دوسوگرایی در ابراز هیجان (AEQ)، مقیاس تکانشگری بارت (BIS-11)، و پرسشنامه تحریف‌های شناختی بین‌فردی (ICDS) بودند که روایی و پایایی آن‌ها تأیید شد، مداخله DBT طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای گروهی با تمرکز بر ذهن‌آگاهی، تنظیم هیجان، تحمل پریشانی، و مهارت‌های بین‌فردی اجرا شد، داده‌ها با تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند، نتایج نشان داد که DBT تأثیر معناداری بر کاهش دوسوگرایی در ابراز هیجان (F = 22.18، p < 0.001، Eta² = 0.28)، تکانشگری (F = 17.82، p < 0.001، Eta² = 0.25)، و تحریف‌های شناختی (F = 16.94، p < 0.001، Eta² = 0.24) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشت، این یافته‌ها با مدل لینهان (۱۹۹۳) و نظریه تنظیم هیجان گراس (۲۰۱۵) هم‌سو بوده و بر لزوم استفاده از DBT در برنامه‌های درمانی و پیشگیرانه برای افراد با سابقه خودکشی تأکید دارند، محدودیت‌هایی مانند نبود پیگیری طولانی‌مدت، عدم بررسی ابعاد خاص متغیرها، و تمرکز بر یک زمینه فرهنگی تعمیم‌پذیری نتایج را محدود کرد.