مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی بر خستگی شناختی در جوانان دارای نشانگان افسردگی

نویسندگان

    شایلی راحمی نوران گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
    طاهر تیزدست * گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران tahertizdast@iau.ac.ir
    بیتا نصرالهی گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کلمات کلیدی:

خستگی شناختی, درمان شناختی رفتاری, طرحواره‌درمانی, افسردگی, جوانان

چکیده

هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی بر خستگی شناختی در جوانان دارای نشانگان افسردگی بود. این پژوهش از نوع کاربردی و با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان دارای نشانگان افسردگی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره منطقه 1 شهر تهران در سال 1403–1404 بود. از میان افراد واجد شرایط، 45 نفر به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان شناختی رفتاری (15 نفر)، طرحواره‌درمانی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. هر دو گروه آزمایش هشت جلسه درمان گروهی دریافت کردند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری گردآوری و با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شد. نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر نشان داد اثر اصلی زمان و اثر تعاملی زمان و گروه بر خستگی شناختی معنادار است (p < 0.001)، اما اثر اصلی گروه معنادار نبود (p > 0.05). آزمون‌های تعقیبی نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل کاهش معناداری در خستگی شناختی ایجاد کردند (p < 0.05)، در حالی‌که تفاوت معناداری بین درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی مشاهده نشد (p > 0.05). همچنین تفاوت بین پس‌آزمون و پیگیری در دو گروه آزمایش معنادار نبود که بیانگر پایداری اثر درمان در پیگیری دوماهه است. هر دو رویکرد درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی در کاهش خستگی شناختی جوانان دارای نشانگان افسردگی مؤثر بوده و اثرات آن‌ها در پیگیری نیز پایدار مانده است، بنابراین می‌توان از هر دو مداخله به‌عنوان گزینه‌های درمانی کارآمد در این حوزه استفاده کرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

دانلودها

چاپ شده

1405-03-01

ارسال

1404-08-06

بازنگری

1404-11-14

پذیرش

1404-11-23

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

راحمی نوران ش.، تیزدست ط.، و نصرالهی ب. . (1405). مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی بر خستگی شناختی در جوانان دارای نشانگان افسردگی. نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری، 4(2)، 1-15. https://www.jhpbd.com/index.php/hpbd/article/view/238

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.